-

27

Cụ Mão xóm Trại mất, tám mươi chín tuổi, mất lúc gần sáng.

Bảy giờ sáng cả xóm đã biết. Tám giờ đã có người sang dựng rạp. Đàn ông đi mượn bàn ghế, đàn bà vào bếp, mấy ông già lo chuyện với nhà chùa. Xóm Trại có bốn mươi hai nóc nhà, hôm ấy bốn mươi mốt nhà có người sang.

Khu mới không nhà nào sang.

✳

Đến ngày thứ hai thì xóm bắt đầu nói.

Bà Tít bảo: "Người phố họ khác, họ chả để ý đến ai."

Ông Quyền bảo: "Thì họ mới về, họ biết cụ Mão là ai."

Câu của ông Quyền đúng. Nhưng câu của bà Tít được nhắc lại nhiều hơn.

✳

Tôi biết cả hai bên, vì tôi đi ship cả hai bên.

Tôi biết là không nhà nào ở khu mới nghe tin. Không có loa. Ở phố người ta chết thì hàng xóm biết vì chung một cầu thang, còn ở đây nhà cách nhà một cái tường, mà cái tường ấy mới xây, chưa ai trèo qua bao giờ.

Tôi biết. Tôi không nói với ai cả.

✳

Ngày thứ tư anh Khoa mới biết, biết vì con bé nhà anh đi học về kể lớp nó có bạn nghỉ vì nhà có tang.

Chiều ấy anh sang.

Anh mặc áo sơ mi, đi một mình, mang một cái phong bì. Anh đứng ở cổng một lúc rồi mới vào, vì rạp đã dỡ, đám đã xong từ trưa.

Anh xin lỗi. Anh nói anh không biết. Anh đưa phong bì.

Trong phong bì năm trăm nghìn.

Ở xóm Trại, phúng viếng một trăm, người thân thì hai trăm. Năm trăm là số của người muốn bù cho một cái gì đó.

Người nhà cụ Mão nhận, cảm ơn, mời anh vào uống nước. Anh ngồi mười phút rồi anh về.

✳

Sổ tang nhà cụ Mão ghi bằng bút bi: tên người viếng bên trái, số tiền bên phải, ở giữa ghi xóm.

Đến dòng của anh Khoa, người ta không biết ghi xóm nào.

Người ta ghi: khu tái định cư.

✳

Cái lệ ấy không ai in ra bao giờ. Nó nằm trong đầu những người đã ở đấy sẵn, và người ta chỉ nhớ ra là nó tồn tại khi có ai đó làm sai.

Không ai bảo cho họ biết. Rồi trách người ta không biết.

Tôi ghi:

Bốn mươi mốt nhà sang. Không ai trong bốn mươi mốt nhà ấy nghĩ đến việc đi báo.

Con Vốn thì vẫn chưa về.