Can - không can

30

Từ ngày bà Nhỡ bày cái xe ra đầu ngõ, tin tức về đấy trước khi về đến nhà.

Chuyện trong xóm thì khỏi phải kể, ai chả biết. Cái đáng ngồi lại là chuyện ở đâu đâu - chuyện trên mạng, chuyện người nọ gửi cho người kia, chuyện có người kể lại mà không biết là kể lại của ai.

Ngày trước mấy chuyện ấy gọi là đồn. Mà đồn thì mười phần sai bảy tám.

Bây giờ khác. Bây giờ đồn cái gì thì thường có clip cái ấy, có ảnh chụp màn hình, có người bình luận bên dưới.

Đồn bây giờ hay đúng.

✳

Hôm ấy là cái clip.

Bà Tít mở cho cả hàng nước xem. Mở đi mở lại, đến lần thứ sáu thì hết pin, phải cắm nhờ ổ nhà bà Nhỡ.

Clip quay buổi sáng, trong sân một cái chùa. Một ông sư trẻ đánh một đứa bé. Đánh thật, không phải tát cho có, đánh mấy cái liền, đứa bé ngã rồi ông ấy còn kéo dậy.

Chùa nào thì chịu. Bà Tít bảo ở tỉnh nào xa lắm, ông Quyền bảo hình như không phải, rồi hai người cùng ngồi nghĩ.

"Ở đâu ấy nhỉ. Quên mất rồi."

Cũng chả ai hỏi thêm.

Người quay đứng sau cái cột, quay được độ nửa phút.

Xem xong không ai nói gì một lúc. Rồi bà Hoè bảo: "Người tu hành mà thế à."

Ông Quyền bảo: "Thì cũng là người."

Bà Tít bảo: "Người thì người, đánh trẻ con thế thì người gì."

Hôm sau có tin công an vào cuộc, xử lý ngay. Cả xóm khen. Ông Quyền bảo bây giờ có cái mạng cũng hay, chứ ngày xưa thì ai biết.

✳

Được ba hôm thì có tin khác.

Nghe đâu người quay clip cũng bị mời lên làm việc. Nghe đâu thôi, chả ai đọc được cái gì cho ra đầu ra đũa, mỗi người kể một kiểu.

Có người bảo là vì đăng ảnh người khác lên mạng.

Có người bảo là vì đứng đấy nửa phút mà không can.

Ông Quyền nghiêng về vế thứ hai. Ông bảo: "Thì phải can chứ. Đứng quay làm gì. Nó đánh đứa bé thêm mấy cái nữa trong lúc anh bấm máy."

Câu ấy đúng. Tôi ngồi nghe, tôi thấy đúng thật.

Rồi bà Nhỡ, đang tráng cốc, bà ấy nói mà không ngẩng lên:

"Can thì can thế nào hả bác. Nhỡ nó có dao thì sao."

Ông Quyền bảo: "Thì mình đông người."

Bà Nhỡ bảo: "Sáng sớm ấy, ai đông."

✳

Ở phố bà Nhỡ bán nước hai mươi sáu năm ngoài một cái ngõ. Bà bảo bà thấy đánh nhau nhiều rồi. Bà bảo lần nào cũng thế, lúc xảy ra thì chỉ có hai ba người đứng đấy, đông là đông về sau.

Nói xong bà rót nước, rồi bà chuyển sang chuyện giá chè.

Ở hàng nước, chuyện gì căng quá thì người ta chuyển sang chuyện khác. Ở đấy không ai kết luận cái gì bao giờ.

✳

Tôi thì tôi nhớ chuyện của tôi.

Hồi tôi học cao đẳng trên tỉnh, năm thứ hai, một tối nhập nhoạng tôi đang trên đường đi tán gái. Mặc áo trắng. Áo trắng hồi ấy tôi có đúng một cái, và cái áo ấy chỉ để đi tán gái, chứ đi học thì mặc áo khác.

Đến đoạn dốc gần cầu, có ông đi xe máy tự ngã. Tự ngã, không ai đâm, đường vắng, tôi nhìn thấy từ xa.

Tôi dựng xe vào lề, gửi nhờ nhà người ta, vẫy taxi, đưa ông ấy vào viện. Ông ấy ộc máu ở mũi, người sặc mùi rượu, nặng lắm, tôi bế lên xe mà cứ tuột tay.

Vào đến cấp cứu, làm thủ tục, tôi đứng đấy chờ. Nửa tiếng sau người nhà ông ấy đến.

Bốn người. Vào đến nơi, nhìn thấy tôi đứng cạnh cáng, áo trắng dính máu.

Thằng con trai ông ấy đấm tôi một cái vào giữa mặt.

✳

Sau thì rõ chuyện. Bác sĩ nói, người ta xin lỗi, có người còn rút ví, tôi không lấy.

Ông ấy sống. Tôi biết thế thôi, sau không gặp lại bao giờ.

Cái áo trắng thì hỏng. Máu mũi tôi với máu mũi ông ấy dính chung vào đấy, giặt ba lần vẫn còn vết. Tối ấy tôi cũng không đi tán gái được nữa, mà cô kia thì sau lấy chồng, chuyện ấy chả liên quan gì.

Bây giờ kể lại thì thành chuyện cười. Hồi ấy tôi nằm trong phòng trọ, mặt sưng, và tôi nghĩ mãi một câu: giá lúc ấy mình cứ đi tiếp.

Tôi có nghĩ câu ấy thật. Nghĩ độ hai hôm.

Từ hôm ấy tôi vẫn giúp. Chỉ là tôi nhìn quanh trước.

✳

Ở hàng nước, cuối cùng chả ai kết luận được cái gì.

Ông Quyền vẫn giữ ý của ông: thấy thế thì phải can, quay làm gì. Bà Nhỡ vẫn giữ ý của bà: can thì can thế nào. Bà Tít thì bảo thôi kệ người ta, nhà mình lo nhà mình.

Cả ba đều có lý. Đấy mới là chỗ khó.

Cái tôi không nghe ai hỏi, kể cả tôi, là câu này: lần sau có chuyện như thế, ai là người giơ điện thoại lên.

Chứ cái người đứng sau cái cột hôm ấy, dù sao thì cũng có một đứa bé được người ta biết đến.

✳

Tối ấy tôi ghi vào trang sáu mươi hai:

Cả xóm bàn ba hôm xem người quay clip có sai không. Không ai hỏi lần sau ai quay.

Con Vốn thì vẫn chưa về.