Câu nào can mình

22

Anh Tuấn chạy ship cùng tuyến với tôi bốn năm. Nhà anh xóm Chùa, hơn tôi hai tuổi, có vợ, một đứa con.

Tháng Bảy anh rủ tôi chung vốn mua xe tải.

Xe một tấn hai lăm, đời cũ, hai trăm sáu mươi triệu. Chạy hàng cho ba cái xưởng may trong khu công nghiệp Đồng Nhân - chở vải vào, chở hàng ra, hợp đồng tháng. Anh Tuấn có bằng, anh lái. Tôi lo giấy tờ, lo nhận hàng, lo chạy các mối lẻ ban ngày.

Góp đôi. Mỗi người một trăm ba.

Tôi có bốn mươi.

✳

Anh Tuấn đưa tôi đi xem xe. Chủ xe mở nắp ca-pô ra.

Tôi đứng nhìn vào trong đấy và tôi không biết phải nhìn cái gì. Tôi đi xe máy mười năm, tôi biết nghe tiếng máy xe máy, tôi biết cái xe của tôi hôm nào sắp hỏng. Còn cái khối sắt ấy thì tôi nhìn như nhìn vào tủ lạnh nhà người khác.

Anh Tuấn gõ gõ vào mấy chỗ, hỏi mấy câu, rồi bảo được. Tôi gật.

Về nhà tôi mới bắt đầu tính.

✳

Tôi tính ba tối.

Ba xưởng, mỗi xưởng bình quân tám chuyến một tháng, hai mươi bốn chuyến. Cước một chuyến bảy trăm. Mười sáu triệu tám. Hàng lẻ ban ngày, gọi tròn bốn triệu. Tổng hai mươi triệu tám một tháng.

Dầu, cầu đường, bảo dưỡng, lốp, bảo hiểm, đăng kiểm, gọi tròn tám triệu. Vay chín mươi triệu, trả trong bốn năm, hai triệu ba một tháng. Còn mười triệu rưỡi, chia đôi, mỗi người hơn năm triệu.

Bằng đúng cái tôi đang kiếm được bằng xe máy, mà không phải vay đồng nào.

Trừ khi đủ chuyến. Đủ chuyến thì hai năm rưỡi hoàn vốn, và từ năm thứ ba trở đi là ăn. Hụt ba mươi phần trăm chuyến thì tháng nào cũng phải bù.

Tất cả nằm ở một chỗ: ba cái xưởng ấy sang năm có còn đơn hàng không.

Cái ấy thì tôi không biết. Anh Tuấn không biết. Ông chủ xưởng chắc cũng không biết.

✳

Đêm thứ ba tôi mở quyển sổ, lật đến trang cuối, chỗ chú Kê viết.

Tôi đọc lại từ câu một.

Mỗi tháng nó đẻ ra bao nhiêu, mỗi tháng nó ăn hết bao nhiêu. Tôi trả lời được.

Nếu mai mất sạch thu nhập, sống được mấy tháng. Trả lời được. Bốn tháng.

Tiền công hay tiền bán đồ. Tiền công.

Đếm được mấy cái chân. Một, và cái chân ấy tôi đang định đem đi cầm.

Việc này có chỗ nào để dừng lại không. Không. Mua xe rồi thì phải chạy.

Tôi trả lời được gần hết. Tôi trả lời xong rồi tôi ngồi đấy, và tôi vẫn không biết nên làm hay không nên làm.

Mười câu ấy đem đi hỏi người khác thì sắc lắm. Hỏi mình thì nó cứ trượt đi.

Tôi ghi:

Câu thứ mười ba: mười câu này là để can người khác. Không có câu nào để tự quyết.

Con Vốn thì vẫn chưa về.

✳